Botswana Hoogtepunten 1 Basis Middenklasse

Marakele Nationaal Park ligt op enkele uren rijden ten noorden van Johannesburg en vormt het overgangsgebied tussen het droge westen en het meer vochtige oosten van Zuid-Afrika. Hierdoor is er een grote verscheidenheid aan dieren en vegetatie zoals de geelhoutboom (Yellowwood), reuze palmvarens (cycads) en boomvarens. Het park is onderverdeeld in verschillende secties. Toegang is vanaf de zuid-westzijde. Het oostelijk deel van Marakele is bereikbaar via een tunnel onder een lokale weg die het park in tweeën snijdt. Hier is het grote wild en de landschappen zijn er spectaculair mooi, met hoge bergen en weidse vlakten. Qua dieren zijn er veel antilope soorten, olifanten, leeuwen en witte en zwarte neushoorns. Verder heeft het park ook één van de grootste broedkolonies Kaapse Gieren van het land.

De Kalahari is een enorm uitgestrekte semi-woestijn (in totaal 1.2 miljoen km2, dus 30 x zo groot als Nederland). De Kalahari beslaat het grootste deel van Botswana, het oostelijk deel van Namibie en daarnaast nog delen van noordelijk Zuid-Afrika en zuidelijk Angola. Kalahari is een verbastering van de naam Kgalagadi, één van de eerste (bekende) Bantu culturen die zich in het gebied vestigden. “De Kalahari” spreekt bij veel mensen tot de verbeelding maar het is vrij moeilijk uit te leggen wat het nu precies is, vooral omdat u waarschijnlijk maar een klein deel ervan zult zien. Vanuit de ruimte gezien is het een enorme, met zand bedekte, schotel die tot de oudste delen van de vaste aardkorst behoort (ca. 3,5 miljard jaar oud). Tegenwoordig wordt het landschap in grote mate bepaald door de regenval. Die is spaarzaam maar toch meer dan in een echte woestijn, vandaar dat er leven mogelijk is voor mens en dier. Het meest karakteristiek zijn de platte, open grassavannes doorsneden door droge rivierbeddingen met veel, maar nooit dicht op elkaar groeiende, struiken en bomen. Vooral de voor Afrika zo karakteristieke platte acacia’s zijn mooi. Dan zijn er soms modderige, meestal kurkdroge zoutpannen die vollopen als de regens komen. De oudste bewoners van Afrika, de San of Bosjesmannen, trokken de afgelopen honderden jaren rond in de Kalahari, hun territorium almaar kleiner wordend als gevolg van het oprukken van veehoudende volkeren en de mijnbouwactiviteiten (o.a. diamanten) van kolonisatoren. Er zijn nog enkele plaatsen in centraal en westelijk Botswana en in oostelijk Namibië waar zij nog min of meer leven van de traditionele jager-verzamelaar activiteiten.

De Okavango Delta is een natuurwonder dat nog steeds niet geheel begrepen wordt door biologen en geologen. In het zanderige centraal Zuidelijk Afrika is een ondiepe “schotel” van ca. 16000 vierkante kilometer, die een klein beetje noordwaarts gekanteld staat. In dit droge gebied valt alleen tijdens de hete zomermaanden (dec – maart) regen. Echter, ver naar het noorden in de Angolese hooglanden valt meer regen, en de daaruit voortvloeiende rivier de Kavango (of Okavango) bereikt de zandschotel na een reis van honderden kilometers die enkele maanden duurt. Elk jaar, ongeveer in juni, stuit het water op de enorme dorstige schotel en probeert een weg te vinden door een wirwar van gaten en geulen. Steeds verder duwt het water en een uitgestrekt moerasgebied met droge en natte stukken en bijbehorende weelderige vegetatie, elk jaar weer een beetje anders, is het gevolg. Door de uitgestrektheid van het gebied en de absorberende zandbodem stroomt het water steeds langzamer. Uiteindelijk is het land te uitgestrekt en de kracht van de rivier onvoldoende om verder te stromen. Uiteindelijk verdampt een groot deel onder invloed van de verzengende zon, de droge periode, waarna de hele cyclus weer opnieuw begint. Dit gebied is waarschijnlijk het meest ongerepte en tevens meest wildrijke natuurgebied in heel Zuidelijk Afrika. Water = vegetatie = grazende dieren = roofdieren. Dít is de verklaring voor de concentraties dieren: enorme kuddes antilopen en olifanten die op hun beurt leeuwen, cheeta’s, hyena’s, wilde honden en andere roofdieren aantrekken. Voeg daarbij een prachtig open landschap met afwisselend water en savannelandschap, vele bijzondere bomen, honderden vogelsoorten, en ook nog prachtige zonsondergangen – en alle ingrediënten voor de perfecte safari zijn aanwezig.

Het Moremi Game Reserve beschermt het centrale en oostelijke deel van de Okavango moerassen. “The Moremi” is een uitgestrekte vloedvlakte met twee grote landmassa’s, Chief’s Island en de Mopane Tongue. De Moremi huisvest een grote variatie fauna en flora. Grote kuddes olifanten en buffels leven hier naast gnoes, zebra’s, impala’s en andere antilopen soorten. Ook roofvogels en de grote roofdieren worden vaak gezien, Moremi staat bekend om de zeldzame en fascinerende Afrikaanse Wilde Honden. Een van de mooiste gedeeltes is de Khwai rivier waar vaak meerdere soorten dieren tegelijk te zien zijn.

Een zoutpan is een opgedroogd, ondiep meertje dat vaak maar één keer per jaar onderstroomt na de zomerregens, en soms jaren niet. De Makgadikgadi Zoutpannen en verwante ecosystemen als Nxai Pan National Park bestaan dus uit platte opgedroogde meren, afgewisseld met grasvlaktes en duinen. Alhoewel er weinig water in het gebied voorkomt, is er een variatie van landschappen en dieren. In het natte seizoen zijn hoge concentraties grazers (vooral zebra en gnoe) rond de zoutpannen te vinden. Behalve de grazers en de andere antilopen soorten zijn er ook roofdieren als leeuwen, luipaarden, cheeta, gevlekte hyena en de bruine hyena, maar wel in mindere mate dan in bijvoorbeeld de nattere Okavango Delta en Moremi. Grootste indruk maakt de enorme weidsheid van het landschap, de verstilde sfeer vooral bij zonsop- en ondergang, de glasheldere sterrenhemel ’s nachts en het algemeen gevoel van de totale nietigheid van de mens in deze ruimte.

In deze voorbeeldreis is een bijzondere excursie opgenomen: de zogenaamde Ntwetwe Pan Quad Bike excursie. Die gaat als volgt. U slaapt normaal de eerste nacht in de rondavels in het Planet kamp. De volgende dag kunt u relaxen bij het zwembad (of ter plaatse nog een activiteit regelen bijv. wandeling). Vroeg in de middag trekt u met een gids en 4x4 voertuig de zoutpannen in tot waar de quad bikes (motoren met 4 wielen) staan en vandaar gaat u met de quad bikes verder. Ergens in de zoutpannen wordt een kamp opgebouwd waar u onder de sterren overnacht, maar wel in degelijke bedrolls (matras met slaapzak eraan vast) en natuurlijk onder begeleiding van gidsen die een maaltijd voor u koken op het kampvuur. De enorme hemelboog vol sterren wordt een ervaring die u nooit meer vergeet. De volgende ochtend (of soms de middag ervoor), na een zonsopgang over de Kalahari gaat u op zoek naar meerkatten (stokstaartjes). De kans dat u ze ziet is vrij groot aangezien er een plek is waar ze aan mensen gewend (gemaakt) zijn. Daarna terug naar Planet Baobab waar een ontbijt voor u klaar staat.

Chobe National Park ligt langs de machtige Chobe rivier op een drielanden punt met nog meer grote rivieren. Het gehele park is letterlijk de stamping ground van de grootste kuddes Afrikaanse olifanten ter wereld. Het is een fantastische gezicht om kuddes van soms honderden olifanten in de drogere maanden te zien afdalen naar de rivier voor hun dagelijkse inname van zo’n 80-100 liter water “per persoon” per dag. Ook ander groot wild is in ruime hoeveelheden aanwezig, met name buffels (ook hele grote kuddes), leeuwen en bijzondere antilopen zoals lechwe en puku. In de rivier zijn krokodillen en nijlpaarden en er komen honderden vogelsoorten voor, waaronder veel visarenden met hun karakteristieke roep en prachtige gekleurde wever- en honingvogeltjes. Hoewel het inmiddels druk kan zijn met wildritten vanuit de vele lodges blijft het park een bezoek waard en een boottocht op de rivier bij ondergaande en of opgaande zon is eveneens zeer aan bevelen.

De Victoria Waterval is één van de zeven wereldwonderen en staat lokaal bekend als Mosi-oa-Tunya oftewel De Rook Die Dondert. Deze legendarische Afrikaanse bezienswaardigheid wordt gevormd door de machtige Zambezi rivier die zich honderden kilometers een langzame weg heeft gebaand door het landschap en zich dan plotseling, op een punt waar de rivier bijna 2km breed is met miljoenen liters water per minuut, over de rand in een diepe kloof stort. Deze kloof is zo’n 110m diep en heel smal, vandaar dat de watervallen zo goed zichtbaar zijn vanaf de tegenoverliggende kliffen. Het resultaat is de breedste ononderbroken waterval ter wereld met een opstuivende waterwolk (“the spray”) van soms wel 400m hoog die tot op een afstand van 30km zichtbaar kan zijn. Direct rondom de watervallen is een vochtig tropisch ecosysteem ontstaan met weelderige begroeiing. Het waterniveau is normaal op zijn laagst van oktober tot december, vooral aan de Zambiaanse kant. Het meeste water is er van februari tot mei. De spray is dan spectaculair hoog, maar het zicht is meer beperkt (door de nevel/mist).

Tuli Block is een regio in de uiterste zuid-oostelijk hoek van Botswana op de grens met Zuid-Afrika en Zimbabwe. Dit prachtige en relatief onbekende deel van Botswana ligt waar de belangrijke Limpopo en Shashe rivieren samenkomen en is nog zeer ongerept. Het gebied kenmerkt zich door de prachtige grillige landschappen met veel heuvels en rotsen, spelonken, en diepe kloven, fraaie oude vijgenbomen en baobabs, afgewisseld met prachtig groene rivierbeddingen. Dit is perfect terrein voor luipaarden en ook (veel) olifanten, hyena’s, leeuw en de weinig meer geziene eland komen er voor. Voor de vogelliefhebber is de veelvuldige aanwezigheid van roofvogels en van de kori bustard, de zwaarste vliegende vogel ter wereld, een hoogtepunt. Verder zijn er belangrijke archeologische vindplaatsen.

Een privé safari betekent dat u in een natuurreservaat op safari gaat dat eigendom is van particuliere eigenaren. Dit in tegenstelling tot natuurgebieden die van de staat zijn, zoals Kruger National Park. In de privé parken gelden andere regels. U rijdt daar niet zelf maar met een ranger (gespecialiseerde safari gids) in een open voertuig met vierwielaandrijving. Soms is er ook een tracker, een spoorzoeker die in een stoeltje voorop zit. De ranger heeft radioverbinding en natuurlijk zoekt hij/zij grootwild zoals leeuwen, olifanten, luipaarden. Maar zelfs als u niets groots vindt, is het fascinerend om meer te leren over planten, bomen, insecten, diergedrag en ook de lokale gebruiken van de Shangaan volk. Het is geen dierentuin dus sightings zijn niet gegarandeerd, maar ongetwijfeld zult u vele dieren zien – zeker omdat de ranger hun gedrag kent en weet hoe hij ze kan vinden. Bovendien mag de wildrit tot na donker doorlopen en mag u van de weg af – een groot verschil met nationale parken. De kans dat u veel bijzondere dingen wordt door al deze factoren veel groter. Verder hebben privé lodges bijna allemaal prachtige accommodatie (grote safari tenten of huisjes), zwembad, bar, prima eten en goed personeel dat u in de watten legt.

Pretoria is interessant voor wie interesse heeft in de turbulente geschiedenis van het Zuid-Afrika . Ten noorden van het drukke centrum steken de regeringsgebouwen, de Union Buildings, boven alles uit. Mocht de Zuid-Afrikaanse vlag daar uithangen, dan weet u dat de president aanwezig is. Verder zijn er diverse bekende bezienswaardigheden, voornamelijk met betrekking tot de Boeren (blanke Afrikaander) geschiedenis en invloed op het land. Paul Kruger Huis of Kruger Museum is de originele woning van "Oom Paul", de belangrijke president van de Boerenrepubliek die het in 1881 tijdens de Eerste Boerenoorlog opnam tegen de Engelsen die de republiek geannexeerd hadden. Het museum ademt een ingetogen sfeer van soberheid en toewijding aan plicht en vaderland. Het Voortrekkermonument is net buiten de stad. Dit is een indrukwekkende, maar ook enigszins bombastische, gedenkplaats van de geschiedenis van de blanke Boeren (Afrikaners) to ca. het begin van de 20e eeuw. Voor het vervolg van de geschiedenis in de twintigste eeuw is het Apartheidsmuseum een aardig contrast… Het hoofdgedeelte van het museum bestaat uit fraaie gebeeldhouwde panelen die de belangrijkste gebeurtenissen en de vele opofferingen van de Voortrekkers (en vriend en vijand onderweg) verbeelden.

Het indrukwekkende Apartheidsmuseum is toegankelijk vanaf de M1 snelweg (niet de N1). Het geeft een sober en ontluisterend beeld van de lange geschiedenis van wat ooit één van de verderfelijkste systemen ter wereld was. Het museum heeft zeker ook elementen van een monument, met gevangenisachtige architectuur, spiegeleffecten en veel sfeerbepalende geluiden. Het lijkt vooral ook bedoeld voor de Zuid-Afrikanen zelf, gezien de zeer gedetailleerde overzichten. Vrijwel alle belangrijke gebeurtenissen worden getoond, waaronder zeer veel fotomateriaal, veel cruciale speeches (televisiebeelden), inzicht in het georganiseerde verzet en de tegenzetten van het regime (beide in binnen- en buitenland), effecten op het dagelijks leven, etc.

OR Tambo is een groot en modern vliegveld ten oosten van Johannesburg. Als u daar aankomt of vertrekt gaat u dus niet de stad in maar blijft u op de snelwegen rondom de stad. Onze autoverhuurders zitten op het vliegveld of komen u ophalen. Er zijn ook enkele goede hotels op het vliegveld zelf. Vóór de douane is een groot Food Court met allerlei restaurants en enkele winkels, waaronder een kleine Woolworth. Na de douane zijn er meer winkels en juist een beperkt aantal restaurants. Indien u met KLM terugvliegt is het wel lang wachten want zij vertrekken pas rond 23.00 uur en winkels en restaurants gaan dicht rond 21.00/22.00 uur. Daar tegenover staat dat zij de enige zijn die rechtstreeks naar Amsterdam vliegen.